Technika Stillmana – metoda szczotkowania zębów przy recesjach dziąseł i nadwrażliwości
W pracy higienistki i asystentki stomatologicznej prawidłowy instruktaż higieny jamy ustnej musi być dopasowany do stanu tkanek przyzębia. U pacjentów z recesjami dziąseł, odsłoniętymi szyjkami zębowymi i nadwrażliwością standardowe techniki (np. pozioma) mogą pogłębiać urazy i nasilać dolegliwości. W takich przypadkach stosuje się technikę Stillmana – metodę ukierunkowaną na delikatne oczyszczanie i jednoczesną stymulację dziąseł.
Dla przyszłych higienistek stomatologicznych jest to technika szczególnie ważna w profilaktyce chorób przyzębia oraz w kontekście egzaminu zawodowego.
Czym jest technika Stillmana?
Technika Stillmana to metoda szczotkowania, w której włosie szczoteczki obejmuje jednocześnie:
✔ powierzchnię zęba w okolicy szyjki,
✔ brzeg dziąsła.
Charakterystycznym elementem tej techniki są krótkie ruchy wibrujące wykonywane bez przesuwania szczoteczki po łuku zębowym. W odróżnieniu od metody Bassa, włosie nie jest wprowadzane do kieszonki dziąsłowej, a w przeciwieństwie do Chartersa – nie jest kierowane ku powierzchni żującej.
Celem metody Stillmana jest:
– delikatne usuwanie płytki bakteryjnej z okolic przyszyjkowych,
– poprawa ukrwienia i napięcia tkanek dziąsła,
– ograniczenie dalszego pogłębiania recesji.
Znaczenie techniki Stillmana w profilaktyce przyzębia
W przypadku recesji dziąseł oraz odsłoniętych szyjek zębów tkanki przyzębia są bardziej podatne na:
-
urazy mechaniczne,
-
abrazję cementu korzeniowego,
-
nasilenie nadwrażliwości.
Technika Stillmana pozwala:
✔ ograniczyć urazy szczotkowe,
✔ zachować kontrolę nad biofilmem w strefie przyszyjkowej,
✔ stymulować dziąsło bez wprowadzania włosia do kieszonki.
Z tego względu metoda ta znajduje zastosowanie w profilaktyce periodontologicznej oraz w instruktażu higieny u pacjentów z nadwrażliwością.
Dla kogo przeznaczona jest technika Stillmana?
Technika Stillmana jest zalecana przede wszystkim:
✔ pacjentom z recesjami dziąseł,
✔ osobom z odsłoniętymi szyjkami zębowymi,
✔ pacjentom z nadwrażliwością zębów,
✔ osobom po leczeniu periodontologicznym w fazie podtrzymującej,
✔ pacjentom z cienkim fenotypem dziąsła.
Metoda ta nie jest przeznaczona do głębokiego oczyszczania kieszonek przyzębnych oraz nie zastępuje technik wibrujących ukierunkowanych na strefę poddziąsłową (np. Bass).
Jak prawidłowo wykonać technikę Stillmana? (Instrukcja krok po kroku)
Ta część ma szczególne znaczenie dla egzaminu zawodowego oraz praktyki klinicznej.
Ustawienie szczoteczki
-
Szczoteczkę ustaw pod kątem około 45° do długiej osi zęba,
-
Końcówki włosia powinny jednocześnie:
✔ stykać się z powierzchnią zęba w okolicy szyjki,
✔ opierać się o brzeg dziąsła.
Włosie nie wnika do kieszonki dziąsłowej (w przeciwieństwie do metody Bassa).
Rodzaj ruchu
Wykonuj krótkie ruchy wibrujące (drgające) w jednym miejscu,
Szczoteczka nie przesuwa się wzdłuż łuku zębowego,
Ruch ma charakter delikatny, bez nacisku powodującego zblednięcie dziąsła.
Celem jest mechaniczne rozbicie płytki bakteryjnej oraz stymulacja brzegu dziąsła bez jego urazu.
Zakres pracy
-
Pracuj na 1–2 zębach jednocześnie,
-
Wykonuj 8 –10 krótkich ruchów w jednym obszarze,
-
Oczyszczaj:
✔ powierzchnie przedsionkowe,
✔ powierzchnie językowe i podniebienne,
✔ okolice przyszyjkowe.
Najczęstsze błędy przy technice Stillmana
- Zbyt duży nacisk prowadzący do urazów dziąseł i abrazji szyjek,
- Przesuwanie szczoteczki zamiast wykonywania ruchów wibrujących,
- Mylenie metody Stillmana z metodą Bassa (wprowadzanie włosia do kieszonki),
- Pomijanie powierzchni językowych i podniebiennych.
- Technika Stillmana a nadwrażliwość zębów
U pacjentów z odsłoniętymi szyjkami zębowymi nieprawidłowa technika szczotkowania może powodować:
-
mechaniczne ścieranie cementu korzeniowego,
-
pogłębianie recesji,
-
nasilenie dolegliwości bólowych.
Technika Stillmana:
✔ minimalizuje urazy mechaniczne,
✔ pozwala na kontrolę biofilmu w strefie przyszyjkowej,
✔ sprzyja redukcji nadwrażliwości w połączeniu z odpowiednimi pastami desensytyzującymi.
Technika Stillmana w kontekście egzaminu zawodowego
Na egzaminie zawodowym mogą pojawić się polecenia typu:
„Wskaż technikę szczotkowania zalecaną przy recesjach dziąseł”
„Opisz metodę szczotkowania dla pacjenta z nadwrażliwością zębów”
„Porównaj technikę Stillmana i Bassa”
Kluczowe różnice, które powinna znać higienistka stomatologiczna:
✔ Stillman – włosie obejmuje ząb i brzeg dziąsła, ruch wibrujący, brak wnikania do kieszonki,
✔ Bass – włosie wprowadzane do kieszonki dziąsłowej w celu oczyszczania poddziąsłowego.
Podsumowanie
Technika Stillmana to metoda przeznaczona dla pacjentów z:
✔ recesjami dziąseł,
✔ odsłoniętymi szyjkami zębowymi,
✔ nadwrażliwością,
✔ cienkim fenotypem przyzębia.
Dla przyszłych asystentek i higienistek stomatologicznych stanowi niezbędny element wiedzy z zakresu instruktażu higieny jamy ustnej oraz przygotowania do egzaminu zawodowego. Prawidłowe stosowanie tej techniki pozwala na skuteczną kontrolę biofilmu w okolicy przyszyjkowej przy jednoczesnej ochronie tkanek przyzębia.