Egzamin praktyczny higienistka i

Egzamin praktyczny czerwiec 2026 dla asystentki i higienistki stomatologicznej

Jak co roku i wtym stajemy przed rozwiązaniem zadania jakim jest zarówno arkusz egzaminacyjny jak i zadania do wykonania. Chcę podkreślić iż opisuje zadania o których wiem, że prawdopodobnie się pojawią, ale podkreślam - nie mam jeszcze 100% pewności, nie mniej warto sobie przypomnieć i przećwiczyć poszczególne procedury. Dlatego brdzo proszę pamiętać, że są to wiadomości i informacje, o których słyszałam i wiem, natomaist proszę koniecznie wziąć pod uwagę to co mówią i sugerują u Was w szkołach i na zajęciach i przede wszystkima by uczyć się na bieżąco

Przypominam że na zadanie mamy 150 minut ale nie dłużej niż 240 minut. Aby zdać należy uzyskać minimum 75% z części praktycznej prawidłowo rozwiązując zarówno arkusz (wypełniając) jak i wykonując poprawnie wszystkie zadania, które to będziemy prezentować w całkowitej ciszy i skupieniu przed egzaminatorem.

Jak liczone są punkty czyli rezultaty i przebiegi

Egzaminator ocenia dwie rzeczy:

1. Rezultaty czyli „produkty" Twojej pracy, które zostają na stanowisku i które egzaminator może obejrzeć. W arkuszu zawsze jest ich np. pięć, na przykład:

stanowisko przygotowane do pracy (czy zebrałaś wszystko, co potrzebne),
wypełniona dokumentacja (karta pacjenta),
dodatkowy formularz (np. ocena higieny / zalecenia),
prawidłowo opisana etykieta / metryczka na odpady medyczne,
uporządkowane stanowisko po zabiegu (prawidłowa segregacja).

2. Przebiegi czyli czynności, które egzaminator ogląda na żywo, stojąc przy Tobie. Przebieg oceniany jest dopiero, gdy zgłosisz gotowość przez podniesienie ręki i egzaminator do Ciebie podejdzie. Nie zaczynaj ocenianej czynności, zanim nie dostaniesz na to zgody.

Każde kryterium egzaminator zaznacza na karcie oceny jako T (spełniła) albo N (nie spełniła). Zero-jedynkowo. Dlatego tak ważna jest kolejność i kompletność pominięty krok to po prostu „N".

Cztery etapy, które powtarzają się w każdym zadaniu

Niezależnie od zawodu, logika zadania jest zawsze ta sama:

Przygotowanie stanowiska, musi być czyste, uporządkowane miejsce pracy.
Skompletowanie materiałów, narzędzi i sprzętu; zebierz ze sobą wszystko potrzebne do zadania (i środki ochrony indywidualnej) tak aby nie kursować już później od swojego stanowiska do głónwego stołu na ktorym masz wszytskie niezbędne narzędzia i materiały.
Wykonanie właściwej procedury zgodnie ze sztuką, w prawidłowej kolejności.
Uporządkowanie stanowiska z prawidłową segregacją odpadów i dezynfekcją narzędzi.

Jak z myciem rąk ? czyli szybka powtórka z metody Ayliffe'a

Uwaga, bo to punktowane kryterium. W oryginalnym kluczu oceniania czytamy wprost: „umył i zdezynfekował ręce techniką Ayliffe'a przed przystąpieniem do…". Ręce myjesz metodą Ayliffe'a przed każdym kolejnym nowym etapem, zakładasz środki ochrony indywidualnej (rękawiczki, maseczka, okulary/przyłbica) i dopiero wtedy przystępujesz do dalszych czynności.

Metoda Ayliffe'a to 6 sekwencji, każdą powtarzasz 5 razy:

Wewnętrzne części dłoni jedna o drugą.
Grzbiet lewej dłoni wnętrzem prawej i odwrotnie.
Dłoń o dłoń z przeplecionymi palcami aż do zagłębień między palcami.
Grzbietowa powierzchnia zgiętych palców jednej dłoni pod zgiętymi palcami drugiej.
Obrotowo kciuk jednej dłoni ujęty w drugą dłoń i na odwrót.
Okrężnie opuszki palców jednej dłoni w zagłębieniu dłoniowym drugiej i na odwrót.

Segregacja odpadów

Zapamiętaj podział:

Czerwony worek odpady zakaźne miękkie: rękawiczki, maseczki, jednorazowa serweta, pokrowiec na zagłówek, wkład do spluwaczki, kubek, końcówka ślinociągu, zużyte gaziki, kalka artykulacyjna.
Niebieski worek opakowania papierowo-foliowe po narzędziach.
Pojemnik twardościenny (na ostre) igły, aplikatory igłowe, ampułki.
Wanienka dezynfekcyjna (zamknięta) na narzędzia wielokrotnego użytku (zestaw diagnostyczny,
Pojemnik na narzędzia obrotowe wiertła, gumki polerskie, szczoteczki na kątnicę.
Na koniec: blaty czyste, bez resztek materiałów i wody.

Higienistka stomatologiczna (MED.02) jak postępować

Czego spodziewamy się w czerwcu 2026

Z tego, co wiem, w tej sesji higienistki mają zmierzyć się z:

fluoryzacją najprawdopodobniej preparatem Fluor Protector, na wybranych, konkretnych zębach, nie na całym modelu,
prezentacją metod szczotkowania na modelach, prawdopodobnie może być pokazanie metody dla dziecka i dla dorosłego,
pobraniem wycisku masą alginatową (nie mam jednak informacji czy to będzie Kromopan, czy Tropicalgin czy inny preparat)

Jak ugryźć zadanie i od czego w ogóle zacząć?

Po przeczytaniu zadań z arkusza i zapoznaniu się z nimi możemy przystąpić do zadania.

Szybciutko przypomnę ża zrówno asystenka jak i higienistka rozpoczyna zadanie od umycia dłoni, ubrania maseczki ochronnej i wzięcia koszyczka. Do niego bierzemy płyn do dezynfekcji powierzchni, plik ręczników papierowych i dwa worki, niebieski i czerwony do wyłożeni akoszy.

Pominę już to pierwsze proste przygotowanie stanowiska bo jest to kwestia bardzo prosta, wystarczy dokładnie zdezynfekować nasze stanowisko psikając preparat na ręczniki papierowe, wyczyścić blat, nasze krzesełko na którym będziemy siedzieć, ewentualnie kosze na śmieci, następne kosze wyłożyć workami, wyrzućić do czerwonego zużyte ręczniki papierowe i nasze rękwiczki. Bierzemy nasz koszyczek pod pachę i idziemy znowu myć ręce Ayliffem. Teraz zaczynają się już dużo istotniejsze czynności:

1. Przygotowanie i skompletowanie stanowiska. Zbierasz na asystor wszystko, co potrzebne, w trzech grupach:

ochrona: rękawiczki jednorazowe, maseczka, okulary/przyłbica,
jednorazówki dla pacjenta: serweta, osłona na zagłówek, wkład do spluwaczki, kubek, końcówka ślinociągu,

narzędzia i materiały do zadania: zestaw diagnostyczny na metalowej tacce, wałeczki, kuleczki z waty, preparat do fluoryzacji z aplikatorami, kątnica na mikrosilnik ze szczoteczką, pasta, nić dentystyczna, materiały do wycisku w tym pamiętaj o drugim kubeczki jednorazowym do którego nalejesz sobie wodę do zarabiania wycisku a przy okazji później przelejesz nią wycisk, preparat (sprey) do dezynfekcji wycisku czyli np. Zeta 7, oczywiście łyżka wyciskowa i woreczek strunowy.

Wanienka powinna być w tym roku już gotowa na blacie naszego stanowiska

Pamiętaj, że po każdym z tych etapów myjesz ręce i zmieniasz rękwiczki.

2. Fluoryzacja preparatem Fluor Protector (przebieg oceniany na żywo). Zgłaszasz gotowość przez podniesienie ręki i czekasz na zgodę. Kolejność, na którą patrzy egzaminator:

Mycie rąk metodą Ayliffe'a, założenie rękawiczek, maseczki, okularów.
Założenie ślinociągu, oczyszczenie wskazanych zębów szczoteczką z pastą, opłukanie z resztek pasty przy pomocy strzykawek z napisem WODA i POWIETRZE
Izolacja zębów wałeczkami i dokładne osuszenie powierzchni.
Nałożenie cienkiej, równej warstwy Fluor Protector pędzelkiem/aplikatorem, dokładnie na wskazane powierzchnie (czytaj polecenie ale nie cały łuk, tylko konkretne zęby!).
Czas wiązania zostawiasz lakier do związania (przy Fluor Protector to od 10 do 60 sekun). Nie spłukujesz, nie suszysz. Warstwa ma być dosyć cienka, nie nakładaj grubo, a następnie weź kawałek nitki dentystycznej i delikatnie wprowadź ją między zęby gdzie aplikowany był preparat i rozprowadź go między nimi.
Zalecenie dla pacjenta: nie jeść i nie pić przez ok. 30 minut (do 2 godzin, zależnie od preparatu).

Najczęstszy błąd: chlapnięcie grubej warstwy i pominięcie osuszenia. Cienko, równo, na suchy ząb.

3. Prezentacja metod szczotkowania na modelach dziecko i dorosły (przebieg). Pokazujesz na modelu taką metodę jaką będziesz miała przedstawić, natomaist jeżeli będzie to np. dziecko to zademonstrujemy metodę Fonesa, jak dorosły - tutaj może być już kilka metod. Zachęcam do zapoznania się z wpisami na blogu gdzie dla każdej z metod zrobiłam osobny wpis.

Najprawdopodobniej model do zsprezentowania wraz ze szczoteczką/szcozteczkami do zębów będzie znajdował się w innej części sali. Najlepiej podejść tam już na sam koniec kiedy jesteś po innych zadaniach, tak aby na spokojnie zaprezentować konkretną technikę szczotkowania, a później możesz wrócić do swojego stanowiska i już je sprzątać.

4. Wycisk masą alginatową. Nie wiem, na jakim konkretnie alginacie, ale może być Kromopan, Tropicalgin lub inny dlatego żelazna zasada: proporcje, czas mieszania i czas wiązania ściśle według instrukcji danej masy (są na opakowaniu i miarce w zestawie). Jeżeli będzie to Kromopan to najpierw wlewasz odpowiednią ilość wody odmierzonej miarką do gumowej miseczki a później dosypujesz proszek a jak tropicalgin to na odwrót. Wstrząśnij energicznie 3-4 razy pudełko z alginatem.

Odmierz proszek i wodę miarkami z zestawu (dla Kromopanu orientacyjnie 9 g proszku na 20 ml wody ale zawsze wg producenta).
Mieszaj energicznie do gładkiej, jednolitej konsystencji (zwykle ok. 45 s. do 1 min).
Nałóż masę na łyżkę wyciskową i wprowadź do jamy ustnej (na modelu).
Odczekaj czas wiązania (orientacyjnie 1,5 do 2 min, wg producenta).
Wyjmij wycisk i oceń jakość.
Przelej delikatnie wodą nad miseczką, zdezynfekuj, włoż do woreczka strunowego.

Pamiętaj: masa za rzadka będzie się rozlewać i wszystko brudzić plus długo wiązać, a wycisk i tak wyjdzie zły, za gęsta zwiąże za wcześnie i zostawi pęcherze powietrza. Pilnuj konsystencji i zegarka.

5. Dokumentacja. W arkuszu wypełniasz formularze: wpis w karcie pacjenta (data egzaminu, numer zęba, rozpoznanie, wykonane zabiegi, zalecenia i podpis - tak jak każe arkusz), ewentualne obliczenia, oraz metryczkę na pojemnik z odpadami medycznymi zakaźnymi (kod odpadów 18 01 03, dane gabinetu z arkusza, REGON, daty i godziny otwarcia/zamknięcia - uwaga, tylko jeżeli będzie to wymagane w arkuszu).

6. Uporządkowanie stanowiska. Segregacja dokładnie jak w sekcji wyżej: narzędzia wielokrotne całkowicie zanurzone w zamkniętej wanience, narzędzia obrotowe do małego pojemniczka, jednorazówki jak i wszystko co potencjalnie miało kontakt z pacjentem do czerwonego worka, opakowania papierowo-foliowe do niebieskiego, ostre do twardościennego (jeżeli takowe były), blaty czyste, zdezynfekowane.

W tym celu używasz płynu do dezynfekcji tego samego który przynosiłaś na początku, i w identyczny sposób czyścisz raz jeszcze blat i inne rzeczy które znajdują się na stole. Przetrzyj dokładnie i wytrzyj kątnicę - nie wrzucaj jej absoutnie do wanienki, wyczyść też dokładnie z resztek masy miseczkę i szpatułkę, wyczyść przyłbicę i okulary a także przetrzyj i odłóż z boku strzykawki z napisem woda i powietrze. Możesz to wszystko odłożyć z boku na stole. Butelka wody, wanienka mogą stać też koło siebie.

Asystentka stomatologiczna (MED.01) jak postępować

Czego spodziewamy się w tej sesji

Dla asystentek krążą informacje o dwóch zestawach zadań:

Zestaw 1: przygotowanie wanienki + masa alginatowa (także nie mam informacji jaka dokładnie, ale będzie to wycisk)
Zestaw 2: cement polikarboksylowy (mieszanie) + pakietowanie narzędzi do sterylizacji.

Pomijam już kwestię podstawowego przygotowania stanowiska, gdyż wszystkie etapy są identyczne jak u higienistek.

Przygotowanie i skompletowanie stanowiska. Zbierasz środki ochrony indywidualnej, jednorazówki dla pacjenta oraz wszystkie narzędzia i materiały do zadania, ułożone porządnie na metalowej tacce, instrumenty końcówkami pracującymi w jednym kierunku.

Masa alginatowa + wanienka. Przy alginacie obowiązują te same zasady co u higienistek: proporcje, czas mieszania i czas wiązania ściśle według producenta danej masy, mieszanie do gładkiej, jednolitej konsystencji, pilnowanie czasu. Wanienkę przygotowujesz zgodnie z poleceniem (obliczamy ze wzoru, zapamiętujemy ile wyszło nam ml wody a ile koncentratu/płynu).

Zawsze do wanienki należy ubrać:
fartuch foliowy, i grube rękawice ochronne dlatego weź sobie to wszystko też wcześniej na swój stolik.
Dodatkowo pamiętaj o miarkach do wody i proszku czy płynu, tychże preparatach a także weź sobie butlę wody ze stołu technicznego.
Dopiero wtedy masz wszystko co niezbędne do zrobienia roztworu.
W arkuszu pamiętaj natomias o wypełnieniumetryczka).

3. Cement polikarboksylowy mieszanie/zarabianie. Postępuj dokładnie tak jak jest napisane w instrukcji, która jest przedrukowana w arkuszu.

Proporcje orientacyjnie 1,5–2,5 części proszku na 1 część płynu (zawsze wg producenta). Proszek nabieraj sprawnie i według proporcji stosując oryginalną miarkę (mała łyżeczka) a następnie szczelnie zakręcaj opakowanie.
Technika: do odmierzonego płynu wprowadź szybko zasadniczą część proszku (ok. 4/5), oceń konsystencję, w razie potrzeby dodaj resztę. Pamiętaj aby proszek jeżeli będzie w szklanej buteleczke wcześniej spulchnić czyli wstrząsnąć nim kilka razy.
Czas zarabiania nie dłużej niż 30 sekund (chyba że producent podaje inaczej).
Konsystencja docelowa: półpłynna, „gęstej śmietany"

Sam cement będzie można zarobić na woskowym bliczku plastikową/metalową szpatułką albo na szklanej płytce - w zalezności czym będzie dysponować szkoła, to wybieramy i bierzemy na swoje stanowisko.

4. Pakietowanie narzędzi do sterylizacji.

Załóż ochronę przed myciem: rękawice, maseczkę, okulary/przyłbicę, fartuch foliowy.
Umyj narzędzia pojedynczo szczoteczką nylonową lub metalową pod bieżącą wodą. Dlatego bierzesz ze sobą całą wanienkę i udajesz się do stanowiska ze zlewami gdzie będziesz myć narzędzia. Wyjmij je na sicie, daj im chwilkę odcienknąć, i włóż do zlewu.
Weź ze sobą butelkę z wodą destylowaną bo nią przelejesz dosyć obficie narzędzia.
Osusz narzędzia na ręczniku papierowym (mają być suche!).
W między czasie podejdź do zgrzewarki, odmierz sobie odpowiednią długość rękawu papierowego, obok powinna być linijka i nożyczki oraz marker/ołówek do opisania zestawu. Zawsze naciągnij więcej rękawu papierowego bo utniesz nadmiar - lepiej w tą stronę niż odmierzyć go sobie ,,za krótko". Można orientacyjnie przyłożyć sobie narzędzia na rękaw i ocenić czy taka długość jest wystarczająca. Pamiętaj że narzędzia mają być w środku stosunkowo luźne, ale bez przesady, nie mogą też ,,latać" w środku pakietu ani być ,,na styk". Idealne wypełnienie pakietu to ok 3/4 objętości rękawa. Datego zgrzej sobie pakiet, puść wajchę od zgrzewarki i od miejsca zgrzewu odmierz 3 cm linijką, możesz zanaczyć sobie markerem czy ołówkiem kropeczkę i w tym miejscu odetnij nożyczkami.
Włóż narzędzia pojedynczo do rękawów papierowo-foliowych (zestaw diagnostyczny razem).
Włóż do każdego pakietu wskaźnik chemiczny kontroli sterylizacji.
Teraz ponownie wsuń pakiet do zgrzewark zostawiając troszkę luzu, zaciągnij wajchę, puść kiedy pakiet będzie zgrzany, i ponownie od lini zgrzewu przyłóż linijkę i odmierz 3 cm. Ewentualny nadmiat odetnij nożyczkami.
Na wolnych brzegach skrzydełek opisz pakiet markerem czy długopisem (na egzaminie:data egzaminu, data ważności pakietu plus 3 msc. do przodu, ilość barów atmosferycznych, czas sterylizacji np. 3- 5 minut, PESEL).
Pakiet zabierasz ze sobą i zostawiasz na stole jako efekt do oceny przez egzaminatorkę.

5. Dokumentacja Wpisy w karcie pacjenta wszytskie kluczowe informacje które wyczytałaś wcześniej z opisu zalecenia lekarza. Jeżeli będzie diagram zębowy, to opisz go stosując się do legendy i prawidłowo nanosząc oznaczenia na zęby, pamiętaj tylko że diagram jest jak Twoje lustrzane odbicie! Jeżeli będzie jaka kolwiek metryczka na odpady tudzież inna pamietaj o prawidłowym jej opisaniu oraz ewentualne dodatkowe formularze. Podpisujesz się tak, jak każe arkusz (czyli albo swoim numerem PESEL albo wymyślonym nazwiskiem, za datę przyjmuj zawsze datę egzaminu, godzina ma być orientacyjna, wszelkie dane do uzupełnienia to będą np. dane placówki/gabinetu w tym REGON itp więc przepisujesz to dokładnie z treści zadania, nic nie wymyślamy, tylko przepisujemy).

6. Uporządkowanie stanowiska. Segregacja jak w sekcji ogólnej: czerwony worek, niebieski worek, pojemnik twardościenny na ostre (jeżeli będzie oczywiście potrzebny), blaty czyste i bez resztek. Twoje rezultaty zadania pozostają na blacie do oceny, czyli wycisk w worku strunowym, wymieszany cement na bloczku woskowym lub szkalnej płytce, zapakietowany pakiet, wanienka z roztworem. To owczywiście w zalezności od tego co będziesz miała za zadanie.

Co najczęściej kosztuje punkty czyli ściąga na koniec

Z analizy kluczy oceniania widać wyraźnie, gdzie punkty uciekają najczęściej i prawie nigdy nie chodzi o samą „trudną" procedurę:

Pominięta higiena rąk metodą Ayliffe'a przed którymś etapem a to jest osobne, punktowane kryterium.
Niekompletne stanowisko brak jednej pozycji to brak punktu w całym rezultacie.
Brak izolacji i osuszenia przy fluoryzacji oraz nakładanie zbyt grubej warstwy.
Improwizacja przy alginacie i cemencie zamiast trzymania się proporcji i czasów producenta.
Błędna segregacja odpadów na końcu (zły worek, ostre nie w pojemniku twardościennym).
Niedokładna dokumentacja zły kod odpadów (poprawny to 18 01 03), brak godzin, zła kolejność dat, brak podpisu.
Rozpoczęcie ocenianej czynności bez podniesienia ręki i zgody egzaminatora.
Niedokładne czytanie polecenia – zwłaszcza które konkretnie zęby/narzędzia.

Dziewczyny, Wy to wszystko już umiecie. Na egzaminie chodzi o to, żeby zrobić to spokojnie, po kolei i czytając arkusz ze zrozumieniem. Trzymam za Was mocno kciuki. Dacie radę !